Hệ thống xử lý khí thải loại bỏ hoặc giảm bụi, SO₂, NOₓ, CO và VOC trong khí thải sản xuất trước khi khí này thải ra môi trường. Nhờ đó, hệ thống bảo vệ sức khỏe người lao động và dân cư, hạn chế mưa axit và giúp cơ sở đáp ứng QCVN 19:2024/BTNMT. Bài viết nêu từng công dụng, chất ô nhiễm được xử lý, quy trình vận hành và ứng dụng cho lò nấu nhôm, xi mạ.

Hệ thống xử lý khí thải có công dụng gì?

Hệ thống xử lý khí thải có 4 công dụng chính: bảo vệ sức khỏe, bảo vệ môi trường, giúp cơ sở tuân thủ pháp luật và thu hồi tài nguyên ở một số hệ thống.

Hệ thống xử lý khí thải bảo vệ sức khỏe như thế nào?

Hệ thống loại bỏ khí độc và bụi mịn, những chất gây bệnh hô hấp, tim mạch và ung thư. Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính ô nhiễm không khí gây khoảng 7 triệu ca tử vong sớm mỗi năm trên toàn cầu, tính cả ô nhiễm ngoài trời và trong nhà.

Người lao động trong xưởng chịu tác động đầu tiên, sau đó đến dân cư quanh khu sản xuất.

Hệ thống xử lý khí thải bảo vệ môi trường ra sao?

Hệ thống giảm lượng SOₓ và NOₓ phát thải, hai nguồn chính gây mưa axit. Nhờ vậy, đất, nước và thảm thực vật quanh khu sản xuất ít chịu tác động của mưa axit hơn.

Hệ thống xử lý khí thải giúp tuân thủ pháp luật thế nào?

Hệ thống đưa khí thải về dưới giới hạn của QCVN 19:2024/BTNMT. Quy chuẩn này ban hành kèm Thông tư 45/2024/TT-BTNMT, có hiệu lực từ 01/07/2025 và thay thế QCVN 19, 20, 21, 22, 23:2009/BTNMT, QCVN 34:2010/BTNMT, QCVN 51:2017/BTNMT.

Cơ sở vượt giới hạn sẽ bị xử phạt vi phạm hành chính về bảo vệ môi trường.

Hệ thống xử lý khí thải có thu hồi được tài nguyên không?

Có, nhưng tùy công nghệ và nguồn thải. Một số hệ thống thu hồi được vật liệu hoặc năng lượng từ khí thải.

Hệ thống xử lý khí thải xử lý được những chất ô nhiễm nào?

Hệ thống xử lý bụi, khí axit, SOₓ, NOₓ, CO, VOC và kim loại nặng, mỗi nhóm cần một công nghệ riêng:

Thành phần khí thải quyết định công nghệ, nên hệ thống thường ghép nhiều công đoạn.

Hệ thống xử lý khí thải hoạt động theo quy trình nào?

Khí thải đi qua 5 giai đoạn liên tiếp:

1. Thu gom: chụp hút đặt tại nguồn phát sinh, quạt hút tạo luồng khí.
2. Làm nguội và loại bụi thô: cyclone và giàn phun mưa.
3. Hấp thụ, trung hòa khí độc: tháp hấp thụ ướt hoặc phun chất hấp thụ khô.
4. Lọc bụi mịn và VOC: lọc tay áo và than hoạt tính.
5. Xả khí đã xử lý ra ngoài.

Chất ô nhiễm bị giữ lại trong dung dịch hoặc vật liệu lọc, sau đó được xử lý riêng. Nước thải từ tháp hấp thụ đi qua bể lắng.

Hệ thống xử lý khí thải áp dụng cho nguồn thải nào?

Hai nguồn thải điển hình là lò nấu nhôm và dây chuyền xi mạ.

Xử lý khí thải lò nấu nhôm gồm những gì?

Khí thải lò nấu nhôm chứa bụi oxit nhôm, bụi kim loại, HF, HCl, SO₂, CO và VOC. Chụp hút lắp tại miệng lò thu khí về hệ thống.

Hệ thống hấp thụ khí axit bằng dung dịch kiềm (nước vôi, xút) hoặc bằng chất hấp thụ khô (vôi hydrat, NaHCO₃), rồi lọc bụi bằng túi vải hoặc tĩnh điện. Than hoạt tính xử lý VOC. Trước khâu hấp thụ, cyclone tách bụi thô và giàn phun mưa làm nguội khí, giữ lại phần lớn bụi mịn cùng hóa chất.

Xử lý khí hơi xi mạ gồm những gì?

Quá trình mạ và đánh bóng kim loại phát sinh hơi axit, hơi kiềm và bụi kim loại. Hệ thống dùng scrubber kết hợp lắng cyclone, cùng quạt hút công nghiệp làm từ nhựa PP hoặc composite chống ăn mòn.

Chọn hệ thống xử lý khí thải theo tiêu chí nào?

Chọn theo thành phần khí thải, vì mỗi nhóm chất ô nhiễm cần một công nghệ riêng:

• Bụi và bụi kim loại: lọc túi vải hoặc lọc tĩnh điện.
• Khí axit (HF, HCl, SO₂): hấp thụ bằng dung dịch kiềm hoặc chất hấp thụ khô.
• VOC và mùi: than hoạt tính, hoặc đốt nhiệt RTO/RCO khi cần phá hủy hoàn toàn hợp chất hữu cơ.

Vật liệu thiết bị cũng cần phù hợp với khí ăn mòn, và hệ thống hấp thụ ướt phải có bể lắng cho nước thải. Số liệu thành phần, lưu lượng khí thải là cơ sở để tính các hạng mục này.

Môi Trường Đông Nam Bộ hỗ trợ xử lý khí thải những gì?

Môi Trường Đông Nam Bộ cung cấp hệ thống xử lý khí hơi nấu nhôm, khí hơi xi mạ và tư vấn lựa chọn công nghệ theo thành phần khí thải của từng cơ sở. Là đơn vị dịch vụ môi trường, Môi Trường Đông Nam Bộ đối chiếu phương án với giới hạn của QCVN 19:2024/BTNMT.

Doanh nghiệp cần hệ thống xử lý khí thải có thể gửi loại nguồn thải, lưu lượng và thành phần khí cho Môi Trường Đông Nam Bộ để nhận tư vấn giải pháp phù hợp.