Hệ thống xử lý nước thải nhà máy dược phẩm là tổ hợp thiết bị và công nghệ dùng để loại bỏ dầu mỡ, chất rắn lơ lửng, hợp chất khó phân hủy như β-lactam cùng vi khuẩn gây bệnh trong nước thải phát sinh từ sản xuất thuốc, rửa thiết bị và sinh hoạt, trước khi xả ra môi trường.

Nước thải nhà máy dược phẩm phát sinh từ đâu?

Nước thải dược phẩm phát sinh chủ yếu từ quá trình sản xuất thuốc, vỏ nang, viên nén và tẩy rửa thiết bị, dụng cụ sản xuất, mang theo dầu mỡ, chất rắn lơ lửng và các hợp chất khó xử lý như hợp chất vòng β-lactam, thuốc thử, dung môi.

Nước thải từ khâu tẩy rửa thiết bị là nguồn phát sinh đáng lo ngại nhất do chứa các hợp chất hóa học bền vững, nếu xả thẳng ra môi trường có thể gây chết sinh vật thủy sinh và ảnh hưởng trực tiếp đến sinh hoạt của người dân xung quanh khu vực tiếp nhận. Dầu mỡ và chất rắn lơ lửng trong nước thải còn gây hại cho bơm, đường ống và làm giảm hiệu quả hoạt động của vi sinh vật trong các công đoạn xử lý sinh học phía sau.

Công nghệ nào được dùng để xử lý nước thải dược phẩm?

Xử lý nước thải dược phẩm cần kết hợp phương pháp hóa học và sinh học, trong đó phổ biến nhất là tách màng lọc, chiếu xạ UV/gamma, phân hủy sinh học bằng vi sinh vật và oxy hóa bằng ozone.

Phương pháp tách màng sử dụng màng lọc có kích thước lỗ rất nhỏ, chịu áp lực nước cao để giữ lại chất bẩn, là công nghệ được áp dụng phổ biến nhất nhờ hiệu quả lọc ổn định. Phương pháp chiếu xạ dùng đèn UV hoặc tia gamma để khử chất hữu cơ, vô cơ, trong đó kỹ thuật chiếu xạ ion có thể loại gần như 100% tạp chất ô nhiễm. Công nghệ hạt nano loại bỏ được các vật thể nhỏ hơn 100 nanomet nhưng chi phí cao nên chỉ phù hợp với dự án quy mô nhỏ. Công nghệ phân hủy sinh học dùng hỗn hợp enzym và vi sinh vật an toàn để loại bỏ tạp chất và tăng độ tinh khiết của nước, thường được triển khai qua các bể phản ứng chứa vi khuẩn kỵ khí, hiếu khí.

Hệ thống xử lý nước thải nhà máy dược phẩm vận hành qua những bước nào?

Hệ thống vận hành qua các bước: tách rác, tách dầu mỡ, điều hòa, keo tụ - tạo bông, lắng, oxy hóa bằng ozone, xử lý kỵ khí UASB, xử lý hiếu khí, khử trùng và lọc áp lực trước khi xả thải.

Song chắn rác và bể tách dầu mỡ: Nước thải đầu vào qua song chắn rác để loại bỏ rác thải, tránh tắc bơm và giảm hiệu quả các bể lọc phía sau; tiếp đó qua bể tách dầu mỡ để đảm bảo dòng nước không còn dầu trước khi vào các công đoạn xử lý tiếp theo.

Bể điều hòa: Ổn định nồng độ và lưu lượng nước thải bằng cách xáo trộn đều dòng nước, đồng thời ngăn hiện tượng phân hủy kỵ khí phát sinh mùi trước khi nước được đưa sang bể keo tụ - tạo bông.

Bể keo tụ – tạo bông: Gồm ngăn keo tụ dùng hóa chất PAC, phèn sắt hoặc phèn nhôm để loại bỏ COD và chất tạo màu, và ngăn tạo bông với cánh khuấy giúp các bông cặn kết dính thành khối lớn có tỷ trọng cao để lắng xuống ở công đoạn sau.

Bể lắng I và bể oxy hóa: Bể lắng I tách bùn khỏi nước nhờ chênh lệch tỷ trọng, phần nước trong chuyển sang bể oxy hóa, nơi khí ozone – chất oxy hóa mạnh – phá hủy các hợp chất khó tan như vòng β-lactam, hợp chất mạch vòng gelatin và phenol, đồng thời khử màu và tăng nồng độ oxy hòa tan (DO) trong nước.

Bể UASB: Xử lý sinh học kỵ khí cho nước thải có BOD, COD cao bằng cách phân phối nước từ dưới lên qua lớp bùn kỵ khí; hệ thống tách pha phân tách khí, bùn và nước, khí sinh học được thu hồi, bùn lắng xuống đáy, nước sạch hơn chuyển sang bể hiếu khí.

Bể sinh học hiếu khí và bể lắng II: Nước thải tiếp xúc với bùn vi sinh trong điều kiện sục khí liên tục để vi sinh vật phân hủy chất hữu cơ còn lại; tại bể lắng II, bùn hoạt tính lắng xuống nhờ trọng lực, một phần tuần hoàn về bể hiếu khí để duy trì mật độ vi sinh, phần còn lại chuyển sang bể khử trùng.

Bể khử trùng và bể lọc áp lực: Chất khử trùng khuếch tán qua vách ngăn để tiêu diệt vi khuẩn, vi trùng gây bệnh còn sót lại trong nước thải dược phẩm; sau đó nước qua bể lọc áp lực với vật liệu cát, sỏi và than hoạt tính để loại bỏ hoàn toàn chất lơ lửng và chất hữu cơ kích thước nhỏ trước khi xả ra nguồn tiếp nhận.

Bùn phát sinh trong toàn bộ quy trình được thu gom về bể chứa bùn để tách nước, phần nước tách ra quay lại bể điều hòa, phần bùn còn lại được thu gom và xử lý định kỳ theo quy định.

Nếu nhà máy dược phẩm của bạn cần khảo sát, thiết kế và thi công hệ thống xử lý nước thải đạt chuẩn xả thải với công nghệ phù hợp đặc tính nước thải sản xuất thuốc, liên hệ Môi Trường Đông Nam Bộ để được tư vấn giải pháp tối ưu về hiệu quả xử lý và chi phí đầu tư.